Handhavers: wat doen ze wel en wat niet?

Je ziet ze meestal lopend op straat, in blauw uniform, voorzien van handboeien en wapenstok. De handhavers, oftewel de “blauwe tak” van de BOA’s (Buitengewoon OpsporingsAmbtenaar).
Weet u precies wat ze wel of niet doen, kunnen, mogen? Wij van BEC, onze vereniging van bewoners, willen daar graag meer van weten.

Een beetje indrukwekkend is hij wel, 2 meter spierbundel gehuld in een blauw uniform. Marc-Jan Vonk, senior handhaver, werkt inmiddels 11 jaar bij handhaving en heeft er nog steeds lol in. Op mijn verzoek legt hij het verschil uit tussen een handhaver en een politieagent. “Handhavers zijn er met name om de leefbaarheid te bewaken. Wat tast de leefbaarheid van je omgeving aan? Fout geparkeerde auto’s, illegaal gedumpt afval, fietsers in het voetgangersgebied. Maar ook als terrassen langer openblijven dan is toegestaan, muziek die te laat en te luid doorgaat, zwervers die overlast veroorzaken, laad- en losverkeer dat buiten de toegestane tijden door het centrum rijdt enzovoort. Van handhavers mag je verwachten dat ze dan ingrijpen, in gesprek gaan, zonodig bekeuringen uitdelen en als het echt uit de hand loopt, iemand geboeid meenemen.”
Dat laatste is Marc-Jan in die 11 jaar overigens maar 10 keer overkomen.

Politie
Is leefbaarheid het sleutelwoord voor handhaving, dan is de openbare orde dat voor de politie. “Denk aan ruzies en vechtpartijen,” legt Marc-Jan uit. “Diefstal en inbraak, vernieling, verkeersovertredingen enzovoort. Soms zien burgers dat verschil niet en kijken ze ons boos aan als we een winkeldief niet zelf inrekenen. Die bevoegdheid hebben we simpelweg niet. Maar wij staan wel in directe verbinding met de meldkamer dus we kunnen onmiddellijk één en ander in gang zetten.”
Verwarrend? Ja, voor de burger soms wel. Daar komt bij dat elke 2 jaar de taken en bevoegdheden van handhavers opnieuw onder de loep worden genomen en door middel van landelijke wijzigingen aangepast kunnen worden. Het sleutelwoord blijft “leefbaarheid”.

Opleiding
Handhavers worden pas aangenomen na een 2-jarige opleiding op MBO3 niveau en een pittig assessment. “Daarnaast moeten we regelmatig bijscholingen volgen. Bijvoorbeeld over strafrecht of gesprekstechnieken. Met name dat laatste is erg belangrijk. Soms kunnen gesprekken met overtreders pittig zijn, of zelfs agressief. We zijn erin getraind dit niet te laten escaleren. Met een goed gesprek kun je problemen voorkomen.” Voor Marc-Jan zit daar de sjeu van zijn werk. “Een vraagbaak zijn, problemen voor mensen oplossen, of beter nog, voorkomen. Hoe mooi is het om een dakloze, misschien iemand die gewoon heel veel pech heeft gehad in zijn leven, toch aan een vaste plek te helpen. Soms wil zo iemand niets en moet je de tijd nemen voor een goed gesprek. Maar als dat lukt, en die persoon heeft een veilig onderkomen, dan word ik blij. Wie weet is die stap een keerpunt in zijn leven.”

Aanspreken mag
Ede telt 20 handhavers op straat, 14 mannen en 6 vrouwen, waarvan 5 mannen en één vrouw voor Ede-centraal.
Wie handhaving wil benaderen, kan hen uiteraard altijd aanspreken op straat. Maar bellen of mailen kan ook: 0318 680132 of meldkamer.toezicht@ede.nl Aanwezig van 7.00 tot 22.00 uur en op zaterdag van 7.00 uur tot 5.00 uur zondagochtend.